Trong ngành công nghệ, bảng điểm cao không còn là yếu tố duy nhất giúp ứng viên nổi bật. Ngày càng nhiều doanh nghiệp đánh giá năng lực thông qua portfolio – tập hợp các sản phẩm công nghệ mà ứng viên đã trực tiếp xây dựng. Xu hướng tuyển dụng dựa trên kỹ năng và dự án thực tế đang dần thay đổi cách sinh viên chuẩn bị cho sự nghiệp trong kỷ nguyên số.
Xu hướng tuyển dụng công nghệ: doanh nghiệp ngày càng coi trọng kỹ năng thực hành
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, nhu cầu về nhân lực công nghệ ngày càng tăng. Cùng với đó, nhiều doanh nghiệp và nền tảng tuyển dụng toàn cầu đang chuyển từ cách đánh giá ứng viên dựa trên bằng cấp sang đánh giá kỹ năng thực tế và khả năng tạo ra giá trị trong công việc.
Theo báo cáo Future of Jobs Report 2023 của World Economic Forum, khoảng 44% kỹ năng của người lao động sẽ thay đổi trong vòng 5 năm, buộc các doanh nghiệp phải tìm kiếm những ứng viên có khả năng học hỏi nhanh và thích nghi với công nghệ mới.
Chia sẻ tại một sự kiện về tương lai việc làm năm 2025, ông Ryan Roslansky – CEO của LinkedIn cho rằng lợi thế của bằng cấp truyền thống đang dần giảm trong thị trường lao động mới. Ông nhận định:
“Tương lai của công việc không còn thuộc về những người sở hữu bằng cấp danh giá nhất, mà thuộc về những người có khả năng thích nghi, tư duy đổi mới và sẵn sàng học hỏi liên tục.”
Dữ liệu từ LinkedIn cũng cho thấy nhu cầu về các kỹ năng công nghệ mới đang tăng nhanh. Nền tảng này ghi nhận số lượng tin tuyển dụng yêu cầu kỹ năng AI tăng khoảng 70% chỉ trong một năm, phản ánh nhu cầu ngày càng lớn đối với nguồn nhân lực có khả năng ứng dụng công nghệ trong thực tế.
Theo phân tích của World Economic Forum, ngày càng nhiều doanh nghiệp chuyển sang mô hình skills-based hiring – tuyển dụng dựa trên kỹ năng – bởi phương pháp này có khả năng dự đoán hiệu quả công việc tốt hơn so với việc chỉ dựa vào trình độ học vấn. Xu hướng này đặc biệt rõ trong lĩnh vực công nghệ, nơi nhà tuyển dụng ngày càng quan tâm đến khả năng giải quyết vấn đề và năng lực ứng dụng công nghệ trong thực tiễn.
Portfolio công nghệ – “bằng chứng năng lực” mà nhà tuyển dụng muốn nhìn thấy
Trong ngành công nghệ, portfolio được hiểu là tập hợp các dự án, sản phẩm hoặc giải pháp kỹ thuật mà một cá nhân đã trực tiếp xây dựng hoặc tham gia phát triển.
Portfolio có thể bao gồm nhiều dạng sản phẩm như: ứng dụng web, phần mềm, dự án dữ liệu, hệ thống trí tuệ nhân tạo hoặc các đóng góp cho cộng đồng mã nguồn mở. Không giống CV vốn chủ yếu liệt kê kỹ năng, portfolio cho phép nhà tuyển dụng nhìn thấy trực tiếp năng lực thông qua sản phẩm cụ thể.
Một dự án trong portfolio thường thể hiện nhiều yếu tố quan trọng như cách ứng viên phân tích vấn đề, lựa chọn công nghệ, thiết kế hệ thống và hoàn thiện sản phẩm. Vì vậy, nhiều doanh nghiệp xem portfolio như minh chứng rõ ràng cho năng lực kỹ thuật của ứng viên.
Các khảo sát tuyển dụng cho thấy khoảng 70–75% nhà tuyển dụng công nghệ xem xét các dự án thực tế khi đánh giá hồ sơ, và những ứng viên có portfolio thường có cơ hội được mời phỏng vấn cao hơn so với những hồ sơ chỉ có bảng điểm và CV truyền thống.
Không chỉ vậy, portfolio còn phản ánh quá trình học hỏi và phát triển của một kỹ sư công nghệ. Một sản phẩm hiếm khi thành công ngay từ lần đầu; nó thường trải qua nhiều bước thử nghiệm, điều chỉnh và cải tiến. Chính hành trình đó giúp nhà tuyển dụng hiểu được cách ứng viên tư duy và giải quyết vấn đề trong thực tế.
Học qua dự án – cách sinh viên xây dựng portfolio ngay từ khi còn học đại học
Trong thị trường lao động cạnh tranh, nhiều sinh viên tốt nghiệp có thể sở hữu bảng điểm tương tự nhau. Tuy nhiên, portfolio lại là yếu tố giúp họ tạo ra sự khác biệt rõ ràng trước nhà tuyển dụng.
Một sinh viên có thể phát triển ứng dụng quản lý tài chính cá nhân, xây dựng hệ thống phân tích dữ liệu cho doanh nghiệp nhỏ hoặc thử nghiệm mô hình trí tuệ nhân tạo xử lý hình ảnh. Những dự án như vậy không chỉ chứng minh kỹ năng kỹ thuật mà còn cho thấy khả năng phát hiện và giải quyết vấn đề bằng công nghệ.
Chính vì vậy, nhiều chuyên gia giáo dục khuyến khích sinh viên bắt đầu xây dựng portfolio ngay trong quá trình học đại học. Việc tham gia các dự án thực tế giúp họ làm quen với quy trình phát triển sản phẩm, tích lũy kinh nghiệm và rèn luyện tư duy kỹ thuật.
Xu hướng này cũng đang ảnh hưởng đến cách các chương trình đào tạo công nghệ được thiết kế. Thay vì chỉ tập trung vào lý thuyết, nhiều mô hình giáo dục hiện đại chuyển trọng tâm sang học qua dự án (project-based learning) và giải quyết các bài toán gần với thực tiễn doanh nghiệp.
Đây cũng là cách tiếp cận mà chương trình Finland Metropolia Vietnam áp dụng trong đào tạo ngành công nghệ thông tin thông minh. Chương trình được phát triển dựa trên mô hình giáo dục ứng dụng của Metropolia – Đại học khoa học ứng dụng hàng đầu tại Phần Lan.
Trong quá trình học, sinh viên không chỉ tiếp cận kiến thức nền tảng mà còn tham gia các dự án công nghệ, làm việc nhóm và giải quyết những bài toán gần với thực tiễn doanh nghiệp. Thông qua các dự án này, sinh viên dần xây dựng portfolio cá nhân – tập hợp những sản phẩm và giải pháp công nghệ đã trực tiếp phát triển trong suốt quá trình học.
Khi bước vào thị trường lao động, portfolio đó không chỉ là minh chứng cho kiến thức đã học mà còn cho thấy khả năng biến ý tưởng thành sản phẩm công nghệ thực tế – năng lực ngày càng được các doanh nghiệp công nghệ coi trọng trong kỷ nguyên kinh tế số.
