Khi kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 đang đến gần, nhiều học sinh và phụ huynh không chỉ quan tâm đến việc đỗ đại học mà còn trăn trở về một câu hỏi lớn hơn: Chọn ngành nào để không bị tụt lại trong một thế giới đang thay đổi bởi AI, dữ liệu và tự động hóa?
Đó cũng là chủ đề xuyên suốt của Info Day “Ignite Your Future” do Finland Metropolia Vietnam tổ chức, nơi học sinh được tiếp cận những góc nhìn thực tiễn về thị trường lao động, mô hình giáo dục ứng dụng Phần Lan và cơ hội học tập quốc tế ngay tại Việt Nam.
Thị trường lao động đang thay đổi, đại học cũng phải thay đổi
Tại sự kiện, PGS.TS Phạm Thị Liên – Giám đốc đào tạo Finland Metropolia Vietnam đã mang đến bức tranh toàn cảnh về nhu cầu nhân lực trong các lĩnh vực đang phát triển mạnh.
Theo chia sẻ của cô, riêng ngành Logistics tại Việt Nam đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt hơn một triệu nhân sự trong những năm tới, ngay cả trong kịch bản tăng trưởng thấp của thị trường. Đây cũng là lý do các chương trình đào tạo hiện nay phải thay đổi để đáp ứng nhu cầu thực tế của doanh nghiệp thay vì chỉ cung cấp kiến thức hàn lâm.
Tuy nhiên, theo PGS.TS Phạm Thị Liên, kiến thức chuyên môn không còn là yếu tố tạo nên sự khác biệt tuyệt đối giữa các trường đại học. “Kiến thức cốt lõi giống như chiếc ô tô phải vận hành được. Nhưng những tính năng khác mới tạo nên sự khác biệt và sức hấp dẫn của chiếc xe đó”, cô ví von.
Bên cạnh việc phân tích nhu cầu nhân lực của thị trường, PGS.TS Phạm Thị Liên cũng chia sẻ về triết lý đào tạo của hệ thống đại học khoa học ứng dụng Phần Lan – mô hình đang được Finland Metropolia Vietnam triển khai tại Việt Nam.
Theo cô Liên, khác với mô hình đại học truyền thống tập trung vào nghiên cứu học thuật, đại học khoa học ứng dụng được xây dựng với mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực có khả năng làm việc ngay trong môi trường doanh nghiệp. Chương trình học được thiết kế dựa trên nhu cầu thực tế của thị trường lao động, đồng thời duy trì sự kết nối chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp trong suốt quá trình đào tạo.
Chính vì vậy, sinh viên không chỉ học kiến thức chuyên môn mà còn liên tục tham gia các dự án thực tế, giải quyết những bài toán doanh nghiệp đang đối mặt và rèn luyện kỹ năng làm việc trong môi trường đa ngành.
“Trường đại học có nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực để đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động. Khi thị trường cần, chương trình đào tạo cũng phải thay đổi để đáp ứng nhu cầu đó”, PGS.TS Phạm Thị Liên nhấn mạnh.
Tại Finland Metropolia Vietnam, sinh viên được phát triển đồng thời năng lực chuyên môn, năng lực số, tư duy hệ thống và kỹ năng giải quyết vấn đề. Các môn học được triển khai theo phương pháp Project-based Learning (học qua dự án), giúp sinh viên liên tục tiếp cận các bài toán thực tế thay vì chỉ học lý thuyết trên lớp.
Đặc biệt, sinh viên còn được tiếp cận các nền tảng phần mềm chuyên ngành, công cụ mô phỏng và các phương pháp phân tích dữ liệu đang được doanh nghiệp sử dụng. Đây là những trải nghiệm mà không phải môi trường đào tạo nào cũng có điều kiện triển khai.
Bên cạnh đó, Finland Metropolia Vietnam cũng xây dựng lộ trình phát triển nghề nghiệp ngay từ năm đầu tiên. Thông qua các dự án, cuộc thi, hoạt động doanh nghiệp và trải nghiệm thực tế, sinh viên từng bước tích lũy thành tích và hoàn thiện hồ sơ năng lực trước khi tốt nghiệp.
Học gì để không đứng ngoài cuộc đua nhân lực toàn cầu?
Một trong những điểm nhấn tại Info Day là phần trình diễn robot AI do sinh viên Finland Metropolia Vietnam phát triển. Điều đặc biệt là dự án được thực hiện bởi một sinh viên gần như chưa có nền tảng về robotics khi bắt đầu theo đuổi lĩnh vực này, nhưng thông qua quá trình học tập và thực hành đã từng bước làm chủ kiến thức về lập trình, điện tử, IoT và trí tuệ nhân tạo.
Sản phẩm robot có khả năng kết nối với hệ thống AI thông qua Internet, sử dụng các giao thức mạng để tiếp nhận dữ liệu và thực hiện những hành động được lập trình sẵn. Đằng sau sản phẩm này là sự kết hợp của nhiều lĩnh vực công nghệ như AI, Internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây, hệ thống nhúng và dữ liệu.
Từ ví dụ thực tế này, TS. Peter Pham – Trưởng khoa CNTT thông minh Finland Metropolia Vietnam cho rằng: “Ngày nay, công nghệ không còn tồn tại độc lập. Một sản phẩm thông minh bắt buộc phải là sự giao thoa giữa IoT, thiết bị nhúng, điện toán đám mây và AI.”
Theo thầy, đây cũng là xu hướng đang diễn ra mạnh mẽ trên thị trường lao động. Từ ngân hàng, kinh doanh, logistics đến y tế, các tổ chức đều đang ứng dụng AI và dữ liệu để nâng cao hiệu quả vận hành. Điều đó kéo theo nhu cầu lớn về nguồn nhân lực có khả năng làm việc với AI, dữ liệu, tự động hóa, an ninh mạng và các công nghệ số mới.
Đáng chú ý, TS. Peter nhấn mạnh xu hướng kết hợp giữa công nghệ và kinh doanh đang mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp trong tương lai. Trong đó, Logistics và Business Analytics (Phân tích kinh doanh) được xem là những lĩnh vực tiêu biểu khi kết hợp giữa tư duy kinh doanh, phân tích dữ liệu và khả năng ứng dụng AI vào giải quyết các bài toán thực tiễn.
“Thế giới hiện đại không chỉ cần những người giỏi kỹ thuật hay giỏi kinh doanh, mà cần những nhân sự có khả năng phân tích dữ liệu và biết cách làm việc với AI để tối ưu hiệu quả công việc”, TS. Peter Pham chia sẻ.
Phương pháp đào tạo thông qua dự án thực tế (Project-based Learning) cũng được Tiến sĩ đánh giá là yếu tố quan trọng giúp sinh viên xây dựng năng lực nghề nghiệp từ sớm. Thay vì chờ đến khi tốt nghiệp mới tích lũy kinh nghiệm, sinh viên được tham gia các dự án, kết nối doanh nghiệp và từng bước hoàn thiện hồ sơ năng lực ngay trong quá trình học.
“Khi ra trường, doanh nghiệp không hỏi bạn có bằng cấp gì, họ sẽ hỏi bạn đã hoàn thành bao nhiêu dự án thực tế”, TS. Peter Pham khẳng định.
Chủ động chuẩn bị lộ trình đại học quốc tế từ hôm nay
Bên cạnh các nội dung học thuật và định hướng nghề nghiệp, Info Day còn mang đến cho học sinh và phụ huynh cơ hội tìm hiểu về chương trình đào tạo, phương thức tuyển sinh và các chính sách hỗ trợ dành cho khóa tuyển sinh 2026.
Theo ThS. Amira Vu – Giám đốc tuyển sinh Finland Metropolia Vietnam, việc chuẩn bị từ sớm giúp học sinh có thêm thời gian hoàn thiện năng lực ngoại ngữ, xây dựng hồ sơ cá nhân và chủ động tiếp cận các cơ hội tuyển sinh phù hợp với định hướng của bản thân.
Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm tại sự kiện là lễ trao học bổng dành cho các học sinh xuất sắc trong đợt tuyển sinh sớm năm 2026. Hoạt động này không chỉ ghi nhận thành tích học tập của học sinh mà còn giúp phụ huynh hiểu rõ hơn về các chính sách hỗ trợ tài chính đang được triển khai.
Tại chương trình, nhiều học sinh và phụ huynh cũng đã trực tiếp trao đổi với đội ngũ giảng viên, chuyên gia và cố vấn tuyển sinh để tìm hiểu về ngành học, môi trường đào tạo quốc tế cũng như yêu cầu của thị trường lao động trong bối cảnh công nghệ đang thay đổi nhanh chóng.
Khép lại chương trình, Info Day không chỉ cung cấp thông tin tuyển sinh mà còn mang đến những góc nhìn thực tiễn cho học sinh và phụ huynh trong quá trình lựa chọn môi trường đại học phù hợp. Trong một thế giới liên tục biến đổi bởi AI và công nghệ, việc chuẩn bị sớm cho hành trình đại học đang trở thành lợi thế quan trọng để người trẻ chủ động nắm bắt cơ hội trong tương lai.
