Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số, việc phổ cập kiến thức về Trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành ưu tiên hàng đầu của nhiều chính phủ. Tuy nhiên, ít quốc gia nào thực hiện điều này một cách quyết liệt và thành công như Phần Lan. Quốc gia Bắc Âu này đã đưa ra một tuyên bố táo bạo: biến AI thành kỹ năng cốt lõi, phổ cập và hoàn toàn miễn phí cho mọi công dân
Hành động quyết liệt này đã giúp Phần Lan khẳng định vị thế tiên phong trong việc chuẩn bị lực lượng lao động sẵn sàng cho thế giới của ngày mai.
Cách Phần Lan “phổ cập” AI từ quốc gia ra thế giới
Sáng kiến giáo dục đột phá này nằm trong khuôn khổ của Chương trình AI Quốc gia (AI Finland Program), một nỗ lực đầu tư và cải cách sâu rộng của Chính phủ nhằm đưa Phần Lan trở thành một trong những quốc gia dẫn đầu thế giới trong ứng dụng và phát triển AI (AI Watch – Ủy ban Châu Âu, 2021).
Với tầm nhìn dài hạn, Chính phủ Phần Lan nhận định rằng để thành công trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, việc xây dựng “năng lực AI” không chỉ dành cho các chuyên gia công nghệ mà phải trở thành một phần của kiến thức căn bản của mọi người dân, từ sinh viên, người lao động đến người cao tuổi.
Với cách tiếp cận từ gốc rễ này, Phần Lan đảm bảo mọi công dân có thể hiểu, sử dụng và thích ứng với công nghệ này, qua đó tăng cường năng lực cạnh tranh quốc gia.
Sáng kiến nổi bật nhất trong chương trình này là “Elements of AI” (Những yếu tố cơ bản của Trí tuệ nhân tạo) – một khóa học trực tuyến hoàn toàn miễn phí do Đại học Helsinki và công ty công nghệ Reaktor hợp tác phát triển từ năm 2018. Khóa học được thiết kế đặc biệt để “giải mã” AI, loại bỏ rào cản về toán học hay lập trình phức tạp, giúp công chúng dễ dàng nắm bắt các khái niệm cơ bản, cơ chế hoạt động, và các khía cạnh đạo đức của AI.
Thành công của chương trình đã vượt qua mọi dự đoán. Khởi nguồn là một chiến dịch quốc gia, Elements of AI đã nhanh chóng lan rộng và trở thành một hiện tượng toàn cầu. Nhờ tính ứng dụng cao, nội dung hấp dẫn và đặc biệt là sự miễn phí hoàn toàn, Elements of AI đã thu hút một lượng lớn người tham gia. Không chỉ dừng lại ở Phần Lan, sáng kiến này đã được dịch ra hơn 25 ngôn ngữ và mở rộng phạm vi tiếp cận ra toàn thế giới.
Với mục tiêu ban đầu là đào tạo 1% công dân Phần Lan (khoảng 55.000 người), đến nay, khóa học đã thu hút hơn 1,8 triệu sinh viên đăng ký từ hơn 170 quốc gia (Elements of AI), biến nó trở thành một trong những chương trình phổ cập kiến thức công nghệ lớn nhất trong lịch sử giáo dục đại chúng.
Sự thành công của Elements of AI không chỉ nằm ở số lượng người tham gia, mà còn ở cách nó thay đổi nhận thức và kỹ năng. Chương trình tập trung vào việc truyền đạt kiến thức thực tế về cách thức AI học hỏi, các giới hạn đạo đức và các ứng dụng tiềm năng, giúp người học chuyển đổi từ vai trò người tiêu dùng công nghệ thụ động sang những công dân hiểu biết, có khả năng đưa ra những quyết định sáng suốt trong kỷ nguyên số.
Đây chính là minh chứng rõ nhất cho triết lý giáo dục của Phần Lan: Giáo dục phải là nền tảng để công dân thích ứng và dẫn dắt sự thay đổi.
Finland Metropolia Vietnam nắm bắt “chìa khóa” công nghệ tiên tiến từ Phần Lan
Từ sự tiên phong của quốc gia, tinh thần giáo dục thực tế và luôn đặt trọng tâm vào kỹ năng tương lai như việc phổ cập AI, là đặc trưng xuyên suốt của hệ thống giáo dục đại học Phần Lan.
Metropolia – một trong những trường Đại học Khoa học Ứng dụng lớn nhất tại Phần Lan, chính là minh chứng rõ ràng nhất cho triết lý đào tạo này. Đại học Metropolia nổi tiếng với phương pháp giảng dạy tập trung vào các giải pháp ứng dụng và dự án thực tế (Project-based learning), cam kết đảm bảo sinh viên tốt nghiệp có thể ngay lập tức làm việc và đóng góp giá trị trong môi trường công nghệ cao. Chương trình không chỉ đào tạo về công nghệ mà còn tích hợp tư duy công nghệ vào các lĩnh vực như kinh doanh, công nghệ thông tin, y tế…
Trong bối cảnh AI đang tạo ra những biến đổi sâu sắc trên thị trường lao động, việc có được tư duy và kỹ năng về AI không chỉ là lợi thế mà còn là yêu cầu bắt buộc để tồn tại và phát triển.
Với sự hậu thuẫn từ một quốc gia có chiến lược rõ ràng và chương trình giáo dục phổ cập hiệu quả như Phần Lan, sinh viên theo học tại Finland Metropolia Vietnam – chương trình liên kết quốc tế tại Việt Nam giữa Đại học Metropolia (Phần Lan) và Trường Đại học FPT – có thể hoàn toàn yên tâm với việc được thừa hưởng một nền tảng giáo dục chất lượng và có tầm nhìn xa, trực tiếp hấp thụ những tinh hoa của nền giáo dục tiên tiến này.
Finland Metropolia Vietnam với mục tiêu cung cấp cho thế hệ trẻ Việt Nam những hành trang vững chắc nhất để tự tin bước vào kỷ nguyên AI. Sinh viên sẽ tốt nghiệp với không chỉ một tấm bằng quốc tế uy tín, mà còn là tư duy sẵn sàng đối mặt và làm chủ những công cụ công nghệ mới nhất, biến những thách thức công nghệ thành lợi thế cạnh tranh vượt trội trên thị trường lao động toàn cầu.
