Trong bối cảnh AI và chuyển đổi số đang làm thay đổi nhanh chóng cách doanh nghiệp vận hành, yêu cầu đối với nguồn nhân lực cũng không ngừng dịch chuyển. Thị trường lao động ngày nay không chỉ tìm kiếm những người có kiến thức chuyên môn, mà cần những cá nhân có khả năng vận dụng công nghệ để giải quyết các vấn đề thực tế.
Thực tế này khiến nhiều phụ huynh và học sinh quan tâm hơn đến những mô hình đào tạo giúp người học sớm tiếp cận môi trường làm việc, nổi bật trong đó là Đại học Khoa học Ứng dụng (University of Applied Sciences) – mô hình giáo dục đang phát triển mạnh tại nhiều quốc gia có nền kinh tế đổi mới sáng tạo hàng đầu thế giới.
Hai hướng tiếp cận của giáo dục đại học hiện đại
Tại các quốc gia như Phần Lan, Đức hay Hà Lan, hệ thống giáo dục đại học được xây dựng theo hai định hướng rõ ràng. Nếu các trường Đại học Nghiên cứu (Research University) tập trung vào việc khám phá tri thức mới, phát triển học thuật và trả lời câu hỏi “vì sao”, thì Đại học Khoa học Ứng dụng lại hướng đến việc đưa tri thức vào thực tiễn, giải quyết câu hỏi “làm thế nào” để công nghệ và sáng tạo tạo ra giá trị cho doanh nghiệp và xã hội.
Điểm khác biệt không nằm ở số lượng giờ thực hành, mà ở khả năng kết nối giữa nghiên cứu, công nghệ và nhu cầu thực tiễn. Sinh viên được đặt trong môi trường học tập gắn với dự án, doanh nghiệp và các bài toán thực tế thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức một chiều.
Theo nhiều chuyên gia giáo dục, ở Việt Nam hiện nay, thách thức của không ít chương trình đào tạo hiện nay là làm sao thu hẹp khoảng cách giữa kiến thức trên giảng đường và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Điều này đòi hỏi các trường không chỉ tăng trải nghiệm thực hành mà còn giúp sinh viên phát triển tư duy giải quyết vấn đề và khả năng thích ứng với những thay đổi của thị trường lao động.
Nhận định về xu hướng này, TS. David Hoang – Viện trưởng Viện Đại học Quốc tế FPT cho biết: “Điểm cốt lõi của mô hình Đại học Khoa học Ứng dụng không nằm ở việc đào tạo kỹ năng đơn lẻ, mà ở khả năng chuyển hóa nghiên cứu thành giải pháp thực tiễn thông qua các dự án đổi mới sáng tạo cùng doanh nghiệp”.
Theo ông, triết lý này giúp sinh viên dịch chuyển từ tư duy “học để xin việc” sang tư duy chủ động tạo ra giá trị, làm chủ công nghệ và thích ứng với môi trường nghề nghiệp toàn cầu.
Xu hướng chọn trường đang dịch chuyển sang chọn năng lực cho tương lai
Sự phát triển của công nghệ đang khiến cách nhìn về giáo dục đại học thay đổi đáng kể. Nếu trước đây việc chọn trường thường gắn với câu hỏi “nên học ngành nào”, thì ngày nay nhiều phụ huynh quan tâm hơn đến việc chương trình đào tạo sẽ giúp người học sở hữu những năng lực gì sau khi tốt nghiệp.
Trong bối cảnh đó, các chương trình đào tạo theo định hướng ứng dụng nhận được nhiều sự quan tâm nhờ khả năng kết hợp kiến thức chuyên môn với trải nghiệm thực tế, kỹ năng công nghệ và năng lực hội nhập quốc tế.
Trong quá trình tìm hiểu chương trình cho con, chị Nguyễn Thị Hồng Thủy (Hà Nội) chia sẻ:
“Công nghệ thông tin là lĩnh vực quen thuộc, nhưng Smart IT thì tôi chỉ mới biết đến khi tìm hiểu về Finland Metropolia Vietnam. Chương trình có hướng tiếp cận khác biệt so với đào tạo truyền thống khi tích hợp AI, dữ liệu và các công nghệ mới ngay trong quá trình học”.
Đồng quan điểm, chị Phạm Thị Thu Loan (Hà Nội) cho rằng môi trường đại học hiện nay cần giúp sinh viên phát triển đồng thời chuyên môn, ngoại ngữ và khả năng hợp tác trong môi trường quốc tế.
Những thay đổi này phản ánh xu hướng ngày càng rõ nét: phụ huynh và học sinh không chỉ tìm kiếm một ngành học, mà tìm kiếm những năng lực giúp thích nghi với thị trường lao động trong nhiều năm tới.
Finland Metropolia Vietnam mang mô hình Đại học Ứng dụng từ Phần Lan đến Việt Nam
Đáp ứng nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực có khả năng thích ứng với thời đại số, Finland Metropolia Vietnam mang đến mô hình giáo dục Khoa học Ứng dụng theo chuẩn Phần Lan– chương trình hợp tác giữa Trường Đại học FPT, Tập đoàn FPT và Đại học Metropolia, trường Đại học Khoa học Ứng dụng hàng đầu Phần Lan.
Phần Lan từ lâu được biết đến với triết lý giáo dục đề cao tính thực chất, sáng tạo và khả năng ứng dụng. Trong hệ sinh thái đó, Đại học Metropolia nổi bật với năng lực triển khai các hoạt động nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo (RDI), nơi các ý tưởng được chuyển hóa thành giải pháp phục vụ doanh nghiệp và cộng đồng.
Kế thừa tinh thần này, Finland Metropolia Vietnam triển khai phương pháp học tập Project-based Learning (học qua dự án), giúp sinh viên tiếp cận kiến thức thông qua các bài toán thực tế thay vì học theo từng môn học tách biệt.
Ngay từ năm nhất, sinh viên ngành Smart IT có cơ hội phát triển các sản phẩm công nghệ như game tương tác, hệ thống IoT thông minh hoặc các dự án tích hợp AI. Quá trình này giúp người học từng bước hình thành tư duy giải quyết vấn đề, kỹ năng làm việc nhóm và khả năng triển khai dự án trong môi trường thực tế.
Sự kết hợp giữa triết lý giáo dục ứng dụng của Phần Lan và hệ sinh thái công nghệ của FPT cũng tạo nên những chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu nhân lực thời đại số như CNTT thông minh (Smart IT) hay Kinh doanh quốc tế.
Theo TS. David Hoang, việc lựa chọn đại học ngày nay không nên chỉ dựa trên tên ngành hay mức học phí. Thay vào đó, phụ huynh và học sinh cần xem xét đồng thời 4 yếu tố gồm: xu hướng ngành nghề dài hạn, giá trị bằng cấp quốc tế, phương pháp đào tạo và hiệu quả đầu tư.
“Một chương trình đào tạo phù hợp không chỉ giúp sinh viên có được kiến thức chuyên môn, mà còn phải tạo ra năng lực thích ứng với những thay đổi của thị trường lao động trong nhiều năm tới”, ông nhận định.
Những tiêu chí trên cũng là định hướng được Finland Metropolia Vietnam theo đuổi trong quá trình xây dựng chương trình đào tạo. Sinh viên được học tập hoàn toàn bằng tiếng Anh, tiếp cận phương pháp Project-based Learning của Phần Lan và tham gia các dự án thực tế cùng doanh nghiệp ngay từ những năm đầu đại học.
Bên cạnh kiến thức chuyên môn, chương trình hướng tới phát triển tư duy phản biện, kỹ năng hợp tác quốc tế và năng lực thích ứng với môi trường làm việc toàn cầu – những yêu cầu ngày càng phổ biến trong kỷ nguyên số.
Trong bối cảnh AI và chuyển đổi số đang định hình lại nhu cầu nhân lực toàn cầu, những chương trình đào tạo chú trọng tính ứng dụng, trải nghiệm thực tế và năng lực hội nhập quốc tế ngày càng được nhiều phụ huynh, học sinh quan tâm. Việc lựa chọn môi trường đại học phù hợp ngay từ hôm nay có thể trở thành nền tảng để người học tự tin thích ứng với những cơ hội và thách thức của tương lai.
