Giáng sinh tại Phần Lan không đơn thuần là một kỳ nghỉ lễ cuối năm. Đó là thời khắc giao thoa giữa di sản lịch sử lâu đời và nhịp sống hiện đại giàu sáng tạo, nơi những giá trị nhân văn được gìn giữ bền bỉ qua nhiều thế kỷ.
Cùng Finland Metropolia Vietnam khám phá những truyền thống Giáng sinh đặc trưng của Phần Lan, để hiểu rõ hơn nền tảng văn hóa đã làm nên quốc gia hạnh phúc và triết lý giáo dục lấy con người làm trung tâm của của đất nước độc đáo này.
Phần Lan – quê hương đích thực của Ông già Noel
Trong khi thế giới vẫn tranh luận về nơi ở của Santa Claus, nhiều người đang nhầm tưởng rằng ông già noel ở Bắc cực, thì người Phần Lan có một niềm tin rất rõ ràng: Korvatunturi, vùng núi thuộc Lapland, là quê hương của Ông già Noel. Theo Cổng thông tin du lịch quốc gia Visit Finland, Rovaniemi được công nhận là “ngôi nhà chính thức” của Joulupukki.
Theo truyền thuyết Lapland, Ông già Noel chọn Korvatunturi – ngọn đồi gần biên giới Phần Lan và Nga làm nơi sinh sống. Hình dáng ngọn đồi được ví như đôi tai, biểu tượng cho khả năng lắng nghe điều ước Giáng sinh của trẻ em toàn cầu. Từ năm 1927, Rovaniemi dần được công nhận là quê hương chính thức của Ông già Noel, và sự ra đời của Santa Claus Village năm 1985 đã biến nơi đây thành biểu tượng Giáng sinh quanh năm của Phần Lan.
Trải qua nhiều thập kỷ, ngôi làng đã phát triển từ một điểm đến nhỏ thành một quần thể du lịch rộng lớn, nơi du khách có thể đến đón Giáng sinh ở Rovaniemi và trải nghiệm không khí Giáng sinh quanh năm.
Tại đây, văn phòng Ông già Noel mở cửa suốt 365 ngày, tiếp nhận hàng triệu lá thư từ trẻ em trên khắp thế giới. Không chỉ là điểm đến du lịch, hình ảnh này đã trở thành một “đại sứ văn hóa” đặc biệt, góp phần lan tỏa tinh thần nhân ái và niềm tin vào những điều tốt đẹp – giá trị cốt lõi của xã hội Phần Lan.
Thông điệp hòa bình và tinh thần nhân văn từ cố đô Turku
Một trong những nghi lễ Giáng sinh lâu đời nhất châu Âu vẫn được duy trì tại Turku – cố đô của Phần Lan. Đúng 12 giờ trưa ngày 24/12 hằng năm, Tuyên bố Hòa bình Giáng sinh có từ thế kỷ XIII được đọc vang, kêu gọi mọi người gác lại xung đột, sống hòa ái và tôn trọng trật tự xã hội.
Tuyên bố Hòa bình Giáng sinh của Phần Lan (Julfridagsförkunnelsen) là một truyền thống có từ thế kỷ XIII, được cử hành vào trưa ngày 24/12 tại Quảng trường Chính của cố đô Turku.
Trong nghi lễ này, một người được chỉ định sẽ trang trọng công bố lời kêu gọi hòa bình, nhấn mạnh sự bình yên và lòng bác ái trong mùa lễ hội. Khoảnh khắc thiêng liêng ấy thu hút sự theo dõi của hầu hết các gia đình Phần Lan và chính thức mở đầu cho đêm Giáng sinh mang đậm giá trị nhân văn của quốc gia Bắc Âu.
Ẩn sau nghi thức trang trọng ấy là một triết lý sống của người Phần Lan được gìn giữ qua nhiều thế kỷ như đề cao kỷ cương, sự bình yên nội tại và trách nhiệm cộng đồng – những nền tảng đã góp phần xây dựng một xã hội ổn định và hạnh phúc.
Sauna và sự tĩnh lặng giữa mùa đông Kaamos
Mùa đông Phần Lan gắn liền với hiện tượng Kaamos – khi mặt trời không vượt qua đường chân trời trong nhiều ngày liên tiếp. Thay vì chống lại bóng tối, người Phần Lan học cách sống chậm và tìm lại sự cân bằng nội tại.
Trong bối cảnh đó, Joulusauna – sauna (tắm hơi) Giáng sinh giữ vai trò như một nghi thức tinh thần. Không chỉ giúp làm ấm cơ thể, sauna còn là không gian thanh lọc tâm trí, chuẩn bị cho sự chuyển giao và khởi đầu mới của mùa lễ hội.
Được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể, sauna phản ánh triết lý sống tôn trọng tự nhiên, đề cao sức khỏe tinh thần và sự bền bỉ nội lực. Tinh thần ấy cũng hiện diện trong giáo dục Phần Lan – nơi con người được nuôi dưỡng để thích nghi, cân bằng và phát triển bền vững ngay cả trong những giai đoạn khắc nghiệt nhất.
Hương vị may mắn trên bàn tiệc truyền thống
Giáng sinh Phần Lan hiện diện rõ nét trong không gian bữa ăn gia đình – nơi sự ấm áp được tạo nên từ những món ăn giản dị nhưng giàu ý nghĩa biểu tượng. Riisipuuro – cháo gạo nấu kem là món không thể thiếu trong bữa sáng ngày 24/12. Phong tục giấu một hạt hạnh nhân trong nồi cháo mang theo niềm tin về may mắn, hạnh phúc và những khởi đầu thuận lợi cho năm mới, đồng thời tạo nên khoảnh khắc gắn kết đầy háo hức giữa các thành viên.
Bên cạnh đó, Glögi – rượu vang nóng pha gia vị cùng bánh gừng và các món nướng truyền thống góp phần sưởi ấm cơ thể giữa mùa đông giá lạnh. Những hương vị ấm nồng này không hướng đến sự cầu kỳ, mà tôn vinh cảm giác sum vầy, chậm rãi và sẻ chia.
Ẩm thực Giáng sinh Phần Lan vì thế không chỉ là câu chuyện của món ăn, mà phản ánh lối sống đề cao sự cân bằng, tiết chế và niềm vui đến từ những điều đơn giản – giá trị đã trở thành nền tảng văn hóa bền vững của quốc gia Bắc Âu.
Giáng sinh từ “trái tim công nghệ” Helsinki XR Center – Metropolia Phần Lan
Tại Metropolia (Phần Lan), tinh thần Giáng sinh được thể hiện theo cách rất đặc trưng với phong cách hiện đại, sáng tạo nhưng vẫn đặt con người ở vị trí trung tâm. Không khí lễ hội không tách rời hoạt động học thuật, mà hiện diện một cách tự nhiên trong chính môi trường nghiên cứu và đào tạo thường nhật.
Tại Helsinki XR Center (HXRC) – trung tâm nghiên cứu thực tế ảo do Metropolia vận hành , các giảng viên, chuyên gia và sinh viên cùng chia sẻ những khoảnh khắc cuối năm trong không gian công nghệ cao. Sự kết nối ấy phản ánh một môi trường giáo dục đề cao cân bằng giữa đổi mới công nghệ, tinh thần cộng đồng và sức khỏe tinh thần của người học.
Ngay cả công nghệ cũng mang dấu ấn nhân văn. Hình ảnh robot tại HXRC khoác sắc đỏ Giáng sinh là biểu trưng cho một hệ sinh thái sáng tạo cởi mở – nơi công nghệ không xa rời con người, mà phục vụ cho sự phát triển toàn diện và bền vững.
Từ Phần Lan xa xôi, đến trung tâm Hà Nội, Metropolia xin gửi lời chúc Giáng sinh an lành tới toàn thể chuyên gia, cán bộ, giảng viên, sinh viên và đối tác. Chúc các bạn luôn giữ vững tinh thần kiên cường, bền bỉ và nhân văn để sẵn sàng cho một năm 2026 rực rỡ và bứt phá.
Hyvää Joulua ja Onnellista Uutta Vuotta!
(“Chúc bạn một mùa Giáng sinh an lành và một năm mới hạnh phúc!”)
