Từ trải nghiệm học tập và giảng dạy tại Phần Lan, ThS. Trương Minh Châu – giảng viên tại Đại học Khoa học Ứng dụng Metropolia cho rằng giá trị cốt lõi của giáo dục không nằm ở nội dung đào tạo, mà ở cách người học được trao quyền và chủ động trong quá trình học.
Từ giảng viên Metropolia Phần Lan đến sứ mệnh truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ trong nước
Hành trình của ThS. Châu khởi đầu từ khát khao trải nghiệm của một sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội năm 2010. Quyết định sang Phần Lan theo học ngành Quản trị Kinh doanh (Business Administration) lúc bấy giờ chỉ đơn thuần là một cuộc thử sức ở chân trời mới.
Tuy nhiên, 15 năm gắn bó đã biến một kế hoạch tìm việc làm “tại bất cứ đâu ở Châu Âu” thành một sự lựa chọn định mệnh với giáo dục Phần Lan. Sau hơn một thập kỷ, cô hiện là nghiên cứu sinh Tiến sĩ ngành Hệ thống thông tin tại Đại học Åbo Akademi (Phần Lan), đồng thời sở hữu hai bằng Thạc sĩ về Thông tin kỹ thuật số và Lãnh đạo giáo dục.
Với hơn 5 năm kinh nghiệm giảng dạy trực tiếp tại Đại học KHUD Metropolia (Phần Lan), ThS. Châu không chỉ đứng lớp mà còn tham gia thiết kế chương trình và xây dựng kế hoạch học tập cho sinh viên quốc tế. Nền tảng này giúp chị trở thành người bảo chứng chất lượng, đảm bảo những giá trị nguyên bản của Metropolia được chuyển hóa một cách khoa học vào giảng đường Việt Nam.
Độc lập – Công bằng – Niềm tin: Ba trụ cột kiến tạo nên sự khác biệt của giáo dục Bắc Âu
Theo quan điểm của ThS. Châu, giáo dục Phần Lan không vận hành dựa trên áp lực thành tích mà dựa trên ba nền tảng cốt lõi: sự độc lập, tính công bằng và niềm tin. Những yếu tố này không chỉ tồn tại trong định hướng, mà được thể hiện trực tiếp trong cách tổ chức học tập.
Sinh viên được nhìn nhận là những cá nhân có trách nhiệm, được khuyến khích tư duy phản biện và làm việc độc lập. Mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên ít mang tính thứ bậc, tạo điều kiện cho trao đổi cởi mở và sự tham gia chủ động của người học.
Bên cạnh đó, văn hóa đúng giờ và trung thực được xem là biểu hiện cụ thể của “niềm tin” trong môi trường học tập. Đây cũng là những yếu tố giúp duy trì sự ổn định và tính kỷ luật trong hệ thống.
Trong phương pháp đào tạo, học tập dựa trên dự án (project-based learning) được áp dụng rộng rãi. Sinh viên tham gia giải quyết các tình huống gần với thực tế, qua đó phát triển kỹ năng làm việc nhóm và tư duy giải quyết vấn đề.
“Nhiều khi những hướng giải quyết của sinh viên lại tạo ra những điều rất mới cho cả giáo viên,” ThS. Châu cho biết.
Smart IT – Chương trình đào tạo bản lĩnh thích nghi trong kỷ nguyên số.
Chương trình Smart IT – CNTT thông minh là minh chứng rõ nét nhất cho tư duy đổi mới của Phần Lan. Thay vì đào tạo những “cỗ máy lập trình”, chương trình tập trung vào việc hình thành khả năng học tập liên tục (lifelong learning). Trong một thế giới công nghệ biến đổi từng giờ, quá trình học không dừng lại ở một giai đoạn cụ thể mà được nhìn nhận như một hành trình dài hạn để thích nghi.
Theo ThS. Châu, sinh viên Việt Nam sở hữu khả năng học hỏi nhanh, tinh thần ham học và nhiều cách tiếp cận vấn đề thú vị. Tuy nhiên, để thực sự thành công trong môi trường đề cao tính tự chủ, cô nhấn mạnh việc chuyển đổi từ tư duy thụ động sang bộ ba kỹ năng thực chiến:
Quản lý thời gian hiệu quả làm nền tảng cho sự tự do. Theo ThS. Châu, đây là kỹ năng tiên quyết để sinh viên đạt được mọi mục tiêu đề ra mà không bị áp lực bủa vây. Điều này giúp người trẻ cân bằng giữa việc nghiên cứu dự án và phát triển cá nhân, biến những kế hoạch trên giấy thành kết quả thực tế. “Chỉ có quản lý thời gian một cách hiệu quả chúng ta mới có thể đạt được tất cả những cái mục tiêu mà mình đề ra,” ThS. Châu nhấn mạnh.
Tuy nhiên, việc kiểm soát thời gian chỉ là bước đệm đầu tiên; để thực sự tiếp nhận và xử lý tri thức một cách sâu sắc, sinh viên cần rèn luyện khả năng thấu cảm thông qua việc lắng nghe.
Lắng nghe chủ động để thấu hiểu bản chất vấn đề. Lấy cảm hứng từ đức tính của người Phần Lan, lắng nghe không chỉ là tiếp nhận thông tin mà là cách để thấu cảm và hiểu sâu sắc gốc rễ của vấn đề thay vì chỉ nhìn thấy bề nổi. Điều này giúp sinh viên tích lũy tri thức một cách chọn lọc và bền vững hơn trong môi trường học thuật đòi hỏi tính nghiên cứu cao.
Song song với việc thấu hiểu, một yếu tố không thể thiếu để sinh viên không ngừng tiến xa trong kỷ nguyên số chính là thái độ sẵn sàng đón nhận những sự khác biệt.
Duy trì tư duy cởi mở trước mọi thay đổi. Một trí tuệ mở cho phép sinh viên nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ khách quan, sẵn sàng đón nhận những tri thức và phương pháp mới mẻ. Đây chính là chìa khóa để người học không bị giới hạn bởi những định kiến cũ, từ đó thích nghi nhanh chóng với môi trường học thuật chuẩn quốc tế và sẵn sàng cho những cơ hội toàn cầu.
Những chia sẻ từ góc nhìn của một giảng viên đang trực tiếp công tác tại Đại học KHUD Metropolia (Phần Lan) không chỉ mang đến niềm tin, mà còn là lời bảo chứng cho chất lượng quốc tế đang hiện diện ngay tại Việt Nam. Thông qua sự dẫn dắt của những người kết nối tâm huyết như ThS. Châu cùng chương trình liên kết Finland Metropolia Vietnam, giảng đường không còn là nơi chỉ truyền thụ kiến thức, mà là môi trường rèn luyện bản lĩnh để người trẻ sẵn sàng thích nghi và thành công trong kỷ nguyên số.
Không cần phải đi nửa vòng trái đất mới có thể tiếp cận tinh hoa giáo dục Bắc Âu: “Chỉ cần có tinh thần cởi mở và sự chủ động, các bạn sẽ thấy rằng giảng đường tại Việt Nam cũng chính là một không gian giáo dục chuẩn Phần Lan thu nhỏ, nơi các bạn được hỗ trợ tốt nhất để vươn ra thế giới”, ThS. Châu nhấn mạnh.
