Diễn đàn: Hợp tác đổi mới sáng tạo Châu Âu – Việt Nam (EVTF 2026) với chủ đề “Thúc đẩy Kinh doanh – Công nghệ – Nhân tài” đã diễn ra và trở thành nơi kết nối, mở ra nhiều góc nhìn mới về cách phát triển nguồn nhân lực trong kỷ nguyên AI và chuyển đổi số.
Doanh nghiệp không còn chỉ cần kỹ sư giỏi công nghệ
Mở đầu diễn đàn, bà Riikka Seppälä, Phó Trưởng Cơ quan đại diện Đại sứ quán Phần Lan tại Việt Nam, cho rằng hợp tác giáo dục giữa Phần Lan và Việt Nam không chỉ dừng ở trao đổi học thuật mà đang trở thành nền tảng để hai bên cùng kiến tạo nguồn nhân lực có năng lực làm việc trong môi trường toàn cầu.
“Mỗi năm Việt Nam có khoảng 600.000 sinh viên tốt nghiệp, nhưng doanh nghiệp vẫn rất khó tìm được người có đủ kỹ năng để làm việc.” Nhận định của TS. David Hoàng, Viện trưởng Viện Đại học Quốc tế FPT, Giám đốc Metropolia University Program, mở ra một nghịch lý đang tồn tại trên thị trường lao động: nguồn cung nhân lực lớn nhưng khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu doanh nghiệp vẫn chưa được thu hẹp.
Theo TS. David Hoàng, điều doanh nghiệp cần hiện nay không phải thêm những kỹ sư chỉ giỏi công nghệ, mà là lực lượng TechBiz có khả năng kết nối công nghệ với kinh doanh, hiểu nhu cầu khách hàng và lựa chọn giải pháp phù hợp.
Từ phía doanh nghiệp, chuẩn năng lực dành cho nguồn nhân lực cũng đang thay đổi nhanh chóng, theo ông David Lapetina, Giám đốc Công nghệ Mobilio Asia: “Thách thức lớn của Việt Nam khi vươn ra thị trường Châu Âu không còn là cạnh tranh bằng chi phí nhân công giá rẻ, mà là năng lực quản trị hệ thống khi con người và các tác tử AI cùng phối hợp làm việc, đòi hỏi năng lực vận hành đáng tin cậy.”
Ông cho rằng khi AI ngày càng đảm nhiệm các công việc lặp lại, việc lập trình dần trở thành kỹ năng phổ thông. Điều doanh nghiệp tìm kiếm ở người trẻ không còn chỉ là khả năng viết mã, mà là năng lực đánh giá, phản biện và hiểu đúng vấn đề của khách hàng.
Cũng ở góc độ doanh nghiệp AI, TS. Nguyễn Huy Toán, Giám đốc Công nghệ Verysell AI & SmartDev đã chỉ ra khoảng cách lớn nhất giữa sinh viên mới tốt nghiệp và nhu cầu doanh nghiệp không nằm ở kỹ năng lập trình mà ở khả năng xác định đúng bài toán.
Theo ông, AI có thể hỗ trợ tìm kiếm giải pháp, nhưng kỹ sư vẫn phải biết đánh giá đâu là giải pháp phù hợp với tốc độ, chi phí, quy mô và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. “Điều quan trọng là khả năng kiểm định lại xem giải pháp AI có thực sự phù hợp với doanh nghiệp hay không”, ông nhấn mạnh.
Doanh nghiệp đồng hành cùng nhà trường từ quá trình đào tạo
Nếu các bài tham luận tập trung chỉ ra những yêu cầu mới của thị trường lao động, thì phiên tọa đàm tại EVTF 2026 với chủ đề: Nhà trường và Doanh nghiệp cần làm gì để tạo đột phá nguồn nhân lực? đi sâu vào cách thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu của doanh nghiệp.
Tại phiên tọa đàm, Các diễn giả thống nhất rằng doanh nghiệp không nên chỉ xuất hiện ở giai đoạn tuyển dụng, mà cần tham gia ngay từ quá trình đào tạo thông qua xây dựng chương trình, triển khai dự án thực tế, hướng dẫn chuyên môn và đồng hành cùng sinh viên.
Đó cũng là mô hình mà Metropolia University Program đang triển khai theo định hướng đại học khoa học ứng dụng (University of Applied Sciences) của Phần Lan.
Theo TS. Peter Phạm, Trưởng khoa CNTT Thông minh, Metropolia University Program, doanh nghiệp được xem là một phần của quá trình đào tạo thay vì chỉ là đơn vị tuyển dụng sau khi sinh viên tốt nghiệp.
Tại đây, sinh viên học hoàn toàn bằng tiếng Anh, tham gia các dự án mô phỏng từ năm đầu, thực hiện dự án cùng doanh nghiệp theo triết lý Project-Based Learning. Sau khi hoàn thành chương trình, người học được cấp bằng Cử nhân của Đại học Khoa học Ứng dụng Metropolia (Phần Lan).
“Metropolia hướng tới xây dựng một hệ sinh thái kết nối giữa nhà trường, doanh nghiệp và đối tác quốc tế để sinh viên được học, thực hành và phát triển nghề nghiệp ngay trong quá trình đào tạo. Sinh viên được giao bài toán thật, đối mặt với khách hàng thật ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.” TS. Peter Phạm chia sẻ.
Quan điểm này cũng nhận được sự đồng tình từ các doanh nghiệp tham gia tọa đàm. Theo ông Adam Alomar, Giám đốc Điều hành MaLoons Global, chất lượng đào tạo cần được nhìn từ nhu cầu sử dụng nhân lực của doanh nghiệp.
“Đầu ra của nhà trường chính là đầu vào của doanh nghiệp.”, Ông Adam nhấn mạnh.
Khi doanh nghiệp tham gia vào quá trình đào tạo, sinh viên sẽ có cơ hội tiếp cận sớm với văn hóa làm việc, yêu cầu nghề nghiệp và các dự án thực tế, từ đó rút ngắn thời gian thích nghi sau khi tốt nghiệp.
Đồng quan điểm, ông David Lapetina khẳng định sự đồng hành giữa doanh nghiệp và trường đại học cần được thực hiện xuyên suốt, từ việc đưa các bài toán thực tế vào giảng dạy, tham gia mentoring dài hạn đến cùng cập nhật chương trình đào tạo để theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ.
Ở góc độ triển khai thực tế, TS. Nguyễn Huy Toán cho biết SmartDev và Verysell hiện phối hợp với nhiều trường đại học triển khai chương trình thực tập có trả lương, đồng thời tham gia rà soát giáo trình và đưa các dự án doanh nghiệp vào giảng dạy nhằm giúp sinh viên sớm thích nghi với môi trường làm việc quốc tế.
Những định hướng được thống nhất tại phiên tọa đàm cũng được cụ thể hóa ngay trong khuôn khổ EVTF 2026 thông qua lễ ký kết các biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) giữa Metropolia University Program với doanh nghiệp và các tổ chức đối tác. Các thỏa thuận hướng tới mở rộng hợp tác trong đào tạo, nghiên cứu, triển khai dự án thực tế, thực tập và kết nối việc làm.
Trong bối cảnh AI và chuyển đổi số tiếp tục làm thay đổi nhu cầu nhân lực toàn cầu, phát triển nguồn nhân lực không còn chỉ là câu chuyện đổi mới chương trình đào tạo, mà là xây dựng hệ sinh thái kết nối giữa giáo dục, doanh nghiệp và đối tác quốc tế. Thông qua EVTF 2026, Metropolia University Program tiếp tục thúc đẩy mô hình hợp tác giữa nhà trường, doanh nghiệp và đối tác quốc tế, góp phần hình thành môi trường đào tạo gắn với nhu cầu của thị trường lao động trong nền kinh tế số.
