Trong khi nhiều học sinh dành nhiều thời gian tìm hiểu ngành học hay tên tuổi trường đại học, doanh nghiệp lại có một góc nhìn khác khi tuyển dụng nhân sự trẻ. Trong bối cảnh công nghệ và AI đang thay đổi nhanh chóng cách làm việc, điều nhà tuyển dụng tìm kiếm ở sinh viên mới tốt nghiệp không chỉ là kiến thức chuyên môn hay một tấm bằng, mà còn là khả năng thích nghi, giải quyết vấn đề và sẵn sàng tạo ra giá trị trong môi trường thực tế.
Doanh nghiệp không chỉ tuyển người học giỏi, mà tuyển người sẵn sàng làm việc
Trong nhiều năm, thành tích học tập được xem là một trong những thước đo quan trọng khi đánh giá ứng viên mới tốt nghiệp. Tuy nhiên, khi thị trường lao động liên tục thay đổi và yêu cầu nghề nghiệp ngày càng đa dạng, doanh nghiệp bắt đầu tìm kiếm nhiều hơn những năng lực vượt ra ngoài phạm vi kiến thức chuyên môn.
Khảo sát năm 2026 của Regent’s University London trên 552 nhà tuyển dụng cho thấy 79% doanh nghiệp ưu tiên ứng viên đã có trải nghiệm thực tế trong quá trình học; 78% đánh giá kỹ năng mềm quan trọng hơn thành tích học thuật đơn thuần; đồng thời 80% cho rằng nhiều sinh viên bỏ lỡ cơ hội việc làm vì chưa thực sự sẵn sàng cho môi trường làm việc.
Petra Wilton – Giám đốc Chính sách, Việc làm và Kỹ năng của Chartered Management Institute cho rằng: “Điểm số tốt là chưa đủ. Doanh nghiệp cần khả năng thích nghi, giao tiếp và tự nhận thức bản thân.”
Những con số này phản ánh một thực tế đang diễn ra trên thị trường lao động. Trong thời đại AI, kiến thức chuyên môn vẫn là nền tảng quan trọng, nhưng không còn là yếu tố duy nhất tạo nên lợi thế cạnh tranh. Nhà tuyển dụng ngày càng đánh giá cao những ứng viên có khả năng làm việc nhóm, thích nghi với thay đổi, chủ động học hỏi và giải quyết vấn đề trong bối cảnh thực tế.
Những năng lực giúp sinh viên tạo ra giá trị lâu dài
Sự phát triển của công nghệ đang khiến nhiều công việc thay đổi nhanh hơn trước. Điều này cũng kéo theo sự thay đổi trong cách doanh nghiệp đánh giá nguồn nhân lực.
Theo ông Vương Xuân Thong – chuyên gia Full-stack Development tại NAB, trong bối cảnh toàn cầu hóa và AI phát triển mạnh mẽ, nhân sự công nghệ không chỉ cần chuyên môn mà còn phải có khả năng làm việc trong môi trường quốc tế, thích nghi với những thay đổi liên tục và giải quyết các bài toán phức tạp.
Ông cho rằng tiếng Anh ngày nay không chỉ là một kỹ năng bổ trợ mà đã trở thành điều kiện để tham gia các đội ngũ làm việc xuyên biên giới. Đồng thời, doanh nghiệp ngày càng cần những nhân sự có khả năng phân tích vấn đề, thiết kế giải pháp và kết nối kiến thức từ nhiều lĩnh vực khác nhau thay vì chỉ thực hiện những tác vụ mang tính lặp lại.
Góc nhìn này phản ánh một xu hướng rõ rệt: doanh nghiệp không chỉ tuyển dụng cho nhu cầu hiện tại mà còn tìm kiếm những con người có khả năng phát triển cùng tổ chức trong tương lai. Vì vậy, những năng lực như tư duy phản biện, khả năng học tập suốt đời, kỹ năng giao tiếp quốc tế hay giải quyết vấn đề ngày càng trở thành yếu tố quan trọng đối với sinh viên mới tốt nghiệp.
Khi doanh nghiệp cần người làm được việc, mô hình đào tạo cũng phải thay đổi
Từ góc độ doanh nghiệp, một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là khoảng cách giữa kiến thức học thuật và yêu cầu thực tế của công việc.
Ông Trần Hồng Quân – Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ An ninh mạng, FPT Telecom – cho biết ngay cả khi tuyển được nhân sự mới, doanh nghiệp vẫn thường cần thêm từ 6 đến 8 tháng đào tạo tại chỗ để đáp ứng yêu cầu công việc cụ thể. Theo ông, nhiều chứng chỉ hiện nay vẫn thiên về lý thuyết, trong khi những hình thức đánh giá thông qua bài toán thực tế thường phản ánh chính xác hơn năng lực của ứng viên.
Điều đó cho thấy việc sở hữu kiến thức chuyên môn là chưa đủ. Sinh viên cần cơ hội áp dụng kiến thức vào thực tế, tham gia dự án, làm việc nhóm và tiếp cận môi trường nghề nghiệp từ sớm để rút ngắn khoảng cách giữa học tập và công việc.
Đây cũng là triết lý của mô hình đại học ứng dụng tại Phần Lan – nơi việc học không dừng lại ở tiếp nhận kiến thức mà hướng tới giải quyết các vấn đề thực tiễn. Tại Finland Metropolia Vietnam, sinh viên được học thông qua các dự án mô phỏng bối cảnh làm việc thực tế, làm việc nhóm để xây dựng giải pháp, trình bày ý tưởng và hoàn thiện sản phẩm theo yêu cầu cụ thể.
Thay vì chỉ tập trung vào kết quả thi cuối kỳ, quá trình học chú trọng khả năng vận dụng kiến thức, phối hợp với đồng đội và giải quyết vấn đề trong những tình huống gần với môi trường doanh nghiệp.
Bên cạnh chuyên môn, chương trình được giảng dạy bằng tiếng Anh, giúp sinh viên hình thành năng lực giao tiếp và làm việc trong môi trường quốc tế ngay từ quá trình học. Đây cũng là những kỹ năng ngày càng được doanh nghiệp coi trọng trong bối cảnh nhiều tổ chức vận hành theo mô hình xuyên biên giới và liên tục ứng dụng công nghệ mới.
Đáng chú ý, Finland Metropolia Vietnam được triển khai tại trung tâm công nghệ Duy Tân (Cầu Giấy, Hà Nội) – nơi tập trung nhiều doanh nghiệp công nghệ lớn. Cùng với hệ sinh thái doanh nghiệp của FPT và kinh nghiệm đào tạo ứng dụng từ Đại học Khoa học Ứng dụng Metropolia (Phần Lan), chương trình hướng tới việc tạo thêm cơ hội để sinh viên tiếp cận môi trường nghề nghiệp, hiểu cách doanh nghiệp vận hành và từng bước xây dựng năng lực làm việc thực tế trước khi tốt nghiệp.
Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng tìm kiếm những ứng viên có thể nhanh chóng thích nghi với công việc, khoảng cách giữa học tập và nghề nghiệp đang trở thành một trong những tiêu chí quan trọng khi đánh giá chất lượng đào tạo. Mô hình đại học ứng dụng mà Finland Metropolia Vietnam theo đuổi được xây dựng với mục tiêu thu hẹp khoảng cách đó, giúp sinh viên không chỉ nắm vững kiến thức chuyên môn mà còn có cơ hội rèn luyện những năng lực cần thiết cho môi trường làm việc hiện đại.
Tìm hiểu thêm về Finland Metropolia Vietnam để khám phá mô hình đào tạo ứng dụng theo chuẩn Phần Lan, nơi sinh viên phát triển năng lực nghề nghiệp thông qua trải nghiệm thực tế, học tập theo dự án và môi trường học tập quốc tế.
